W związku z przedłużającym się procesem legislacyjnym w zakresie zasad wywiązywania się z obowiązku zazielenienia w ramach nowego systemu płatności bezpośrednich 24 marca br. Zarząd KRIR zwrócił się z wnioskiem do MRiRW o odstąpienie od karania za nieprawidłowe wywiązywanie się z w/w obowiązku, rolników którzy udowodnią, że dokonali zasiewów jesienią 2014 r.
Taki wniosek był stawiany przez Krajową Radę Izb Rolniczych na posiedzeniach Prezydium Copa-Cogeca i uzyskał pełną akceptację organizacji członkowskich, czego efektem było wystąpienie Komitetów do Komisarza Hogana. W załączeniu publikujemy odpowiedź resortu rolnictwa na wniosek KRIR.

MRiRW: Odpowiedź na pismo KRIR Pismo przewodniczących Copa i Cogeca do komisarza Hogana

PB-cc-051-14/15 (eh - 1130)

Warszawa, 24 marca 2015 r.



Pan
Wiktor Szmulewicz
Prezez Krajowej
Rady Izb Rolniczych

Szanowny Panie Prezesie,

W odpowiedzi na pismo z dnia 9 marca br. KRIR/KK/317/15 dotyczące prośby o odstąpienie od karania rolników, którzy dokonali zasiewów jesienią 2014 r. za nieprawidłowe wywiązanie się z obowiązku spełniania praktyk zazielenienia, wyjaśniam co następuje.

Od dnia 1 stycznia 2015 r. płatności bezpośrednie przyznawane są w oparciu o nowe przepisy, określone m.in. w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/20131. Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 20 grudnia 2013 r., natomiast jego przepisy stosuje się od dnia 1 stycznia 2015 r. Uprzejmie informuję, że przepisy regulujące praktykę dywersyfikacji upraw w ramach zazielenienia określone zostały w art. 44 ww. rozporządzenia. Pierwotnie zreformowany system płatności bezpośrednich miał obowiązywać od roku 2014, jednakże w związku z przedłużającym się procesem negocjacji, termin ten przesunięto na 2015 r. We wskazanym powyżej akcie prawnym określona została większość wymagań wynikających z zazielenienia, w tym z dywersyfikacji upraw, m.in. wskazane zostały progi obszarowe powyżej których gospodarstwa objęte tą praktyką powinny ją realizować, a także określona została definicja uprawy oraz liczba upraw w gospodarstwie. Należy zaznaczyć, że przepisy rozporządzenia 1307/2013 są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Krajowe akty prawne określają jedynie te kwestie, które wymagały podjęcia decyzji przez państwo członkowskie lub wymagały ustanowienia dodatkowych wymogów, co oznacza, że w praktyce uszczegóławiają one tylko część unijnych przepisów w zakresie zazielenienia w celu lepszego dostosowania przepisów dotyczących zazielenienia do wewnętrznych uwarunkowań danego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie okresu obliczania udziału różnych upraw w celu dywersyfikacji upraw (Dz. U. poz. 340) określa jedynie termin, w trakcie którego kontrolowana będzie niniejsza praktyka Termin ten przypada na okres od dnia 15 maja do dnia 15 lipca.

Ponadto w trakcie toczących się prac nad reformą Wspólnej Polityki Rolnej, podczas licznych spotkań organizowanych w całym kraju, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) szeroko informowało o projektowanym systemie płatności bezpośrednich. Po zakończeniu negocjacji oraz po opublikowaniu rozporządzenia nr 1307/2013 działania informacyjne zostały zintensyfikowane. Na przełomie czerwca i lipca 2014 r. przeprowadzone zostały szerokie konsultacje społeczne systemu płatności bezpośrednich a lata 2015-2020. Konsultacje skierowane były do wszystkich zainteresowanych a w szczególności do środowisk rolniczych.

MRiRW dokłada wszelkich starań, by rolnicy zostali jak najlepiej poinformowani o nowych zobowiązaniach wynikających z zazielenienia. W tym celu prowadzona jest szeroka kampania informacyjna. Przedstawiciele MRiRW uczestniczą w licznych szkoleniach i spotkaniach z rolnikami, odbywających się w całym kraju oraz szkolą doradców. Szeroką kampanię informacyjną związaną z nowymi systemami płatności bezpośredniej w całej Polsce prowadzi także Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) oraz Centrum Doradztwa Rolniczego (CDR).

Od maja 2014 r., ARiMR prowadzi szkolenia z zakresu zasad przyznawania płatności bezpośrednich w latach 2015-2020. Do końca lutego br. Agencja przeszkoliła około 110 tys. osób w ramach 3566 szkoleń/spotkań informacyjnych w ww. zakresie. Uczestnikami przeprowadzonych szkoleń byli beneficjenci wsparcia bezpośredniego, przedstawiciele Izb Rolniczych, Ośrodków Doradztwa Rolniczego, sołtysi, nauczyciele szkół rolniczych, członkowie kół łowieckich, przedstawiciele lokalnych grup działania, urzędów gmin oraz instytutów weterynarii.

Na przełomie 2014/2015 r., Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie zrealizował 12 szkoleń łącznie dla 530 uczestników w zakresie płatności bezpośrednich na lata 2015-2020 z uwzględnieniem zazielenienia. W szkoleniu brali udział przedstawiciele jednostek doradztwa rolniczego i izb rolniczych oraz prywatne podmiot doradcze. W szkoleniach planowanych (koniec marca-kwiecień), większą część uczestników będą stanowić pracownicy prywatnych podmiotów doradczych.

Jednocześnie na stronie internetowej MRiRW utworzona została zakładka Płatności bezpośrednie w 2015 r., prezentująca m.in. szczegółowe informacje na temat zazielenienia oraz obowiązujące akty prawne w tym zakresie. Informacje umieszczone w tej zakładce są na bieżąco aktualizowane i uzupełniane.

Ponadto uprzejmie wyjaśniam, że przepisy w zakresie zazielenienia wynikają z przepisów unijnych, dlatego nie jest możliwe odstąpienie od karania za nieprawidłowe wywiązywanie się z obowiązków zazielenienia obowiązującego od 2015 roku. Jednocześnie pragnę zauważyć, iż w ramach powyższych przepisów unijnych wprowadzono, uwzględniając zgłaszane w trakcie negocjacji postulaty wielu państw członkowskich w tym Polski, okres przejściowy w zakresie stosowania sankcji w przypadku zazielenienia. I tak przez początkowe lata wdrażania zazielenienia (2015 r. i 2016 r.), kary za zazielenienie nie będą wykraczać poza kwotę płatności za zazielenienie i, w zależności od stopnia stwierdzonej niezgodności będą obejmować część lub całość płatności za zazielenienie. Natomiast w kolejnych latach kary będą mogły nawet przewyższać otrzymaną kwotę zazielenienia (w 2017 r. o maksymalnie 20%, a odv2018 r. o maksymalnie 25%), co oznacza, że w razie stwierdzenia niezgodności, kara za nieprzestrzeganie praktyk zazielenienia spowoduje także częściowe zmniejszanie innych płatności.

1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.

Z poważaniem
Z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
PODSEKRETARZ STANU
(-) Tadeusz Nalewajk


CC(15)1107:1 - FB/jg

Komisarz Phil Hogan
Komisja Europejska
Rue de la Loi 200
1049 Brussels
Belgia

Bruksela, 13 lutego 2015 r.

Szanowny Panie Komisarzu,

Copa-Cogeca z zadowoleniem przyjęła Pana zobowiązanie do uproszczenia zasad obowiązujących rolników, które należy do priorytetów w Pana programie prac na 2015 r. Jeśli przepisy te staną się bardziej zrozumiałe dla tych, którzy muszą je wdrożyć, uda się zapobiec frustracji i podwyższyć poziom zgodności z zasadami. Co więcej, biurokracja może pochłonąć czas, który rolnicy powinni poświęcić na swoją podstawową działalność oraz wpłynąć na ich decyzje związane z działalnością.

Jeśli chcemy sprawić, aby europejski sektor rolny stał się bardziej konkurencyjny i zrównoważony, jednym z kluczowych elementów będzie ograniczenie obciążeń administracyjnych.

Dlatego też z niecierpliwością czekamy na wyniki rozpoczętej przez Pana szczegółowej kontroli ogółu przepisów dot. rolnictwa. W ciągu najbliższych tygodni może się Pan spodziewać naszego wkładu na rzecz strategii uproszczenia i pomocniczości.

Niemniej jednak, obecnie największym problemem towarzyszącym rolnikom przy wdrażaniu nowej WPR w UE są luki w zasadach i brak jasności. Dotyczy to w szczególności zazielenienia.

Producenci musieli długo czekać na informacje, które na dodatek okazały się niepełne i chwilami niespójne.

Na przykład podejmowanie decyzji krajowych dot. płatności bezpośrednich dobiega dopiero końca, ale w przypadku programów rozwoju obszarów wiejskich i instrumentów równoważnych dla zazielenienia rozmowy z Komisją Europejską nadal trwają. Rolnicy musieli jednak podjąć decyzje dot. produkcji, przygotować glebę i zasadzić nasiona na następny sezon już na jesieni ubiegłego roku.

Nadal brakuje odpowiedzi ze strony Komisji Europejskiej i administracji krajowych na wiele pytań dot. podstawowych zasad.

Ponadto dochodziło do zmiany norm wdrażania, tak jak w przypadku międzyplonów, które kwalifikują się jako obszary proekologiczne.

Dlatego też wiele przemawia za tym, że kiedy rolnicy zaczną wprowadzać w życie niejasne i niepełne zasady, ryzyko wystąpienia niezamierzonych błędów będzie wysokie i pociągnie za sobą wycofanie płatności z tytułu zazielenienia. Jest to tym ważniejsze, że jeszcze przed zastosowaniem kar administracyjnych od 2017 r. zasady pociągną za sobą nieproporcjonalnie duże obniżki, nawet w przypadku drobnych naruszeń.

Biorąc pod uwagę wyjątkowe okoliczności Komisja Europejska powinna zapewnić wyższy poziom tolerancji w 2015 r., będącym pierwszym rokiem reformy, tak aby nie doszło do ograniczania płatności z tytułu zazielenienia w ramach kar za błędy związane z późnymi wytycznymi lub wytycznymi z mocą wsteczną ze strony właściwego organu.

Co więcej, korzystne byłyby dla rolników wizyty zapobiegawcze i informacyjne, poświęcone poprawnemu wdrażaniu zazielenienia, które umożliwiłoby im osiągnięcie zamierzonych korzyści dla środowiska naturalnego.

W tym celu Komisja Europejska musi prowadzić szybkie działania wspólnie z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i państwami członkowskimi.

Z wyrazami szacunku,

(-) Albert Jan Maat
Przewodniczący Copa
(-) Christian Pèes
Przewodniczący Cogeca

Powrót