Premia dla młodych rolników po nowemu


Już 20 sierpnia ARiMR rozpocznie nabór wniosków na premie dla młodych rolników w ramach nowego PROW na lata 2014-2020. Znamy już treść rozporządzenia z dnia 13 lipca 2015r. Warto zatem przyjrzeć się szczegółowym zasadom tego naboru, gdyż różnią się one znacząco od zasad dotychczas obowiązujących.

Najbardziej zaskakujący okazuje się przepis mówiący, że rolnik który złożył w 2015 r. wniosek obszarowy lub zarejestrował zwierzęta nie może ubiegać się o dotację. W kampanii informacyjnej na szkoleniach ARiMR informowała, że dotacją objęci zostaną rolnicy, którzy przejęli gospodarstwa na 12 miesięcy przed złożeniem wniosku. Zatem stoi to w sprzeczności z zakazem złożenia wniosku obszarowego. Bardzo szybko zareagowała tu Krajowa Rada Izb Rolniczych, na wniosek której, jest już opublikowany projekt zmiany w tym zakresie.

Składając wniosek rolnik musi rozpocząć urządzanie gospodarstwa o powierzchni minimum 1 ha użytków rolnych. Nie zapominajmy, że będąc posiadaczem ponad 1 ha jest już rolnikiem, a zatem od momentu przejęcia tych gruntów, liczy mu się czas 12 miesięcy w trakcie których, może ubiegać się o premię. Zatem po upływie tego czasu droga do premii dla młodych rolników jest już dla niego zamknięta. Dlatego przed złożeniem wniosku należy dokładnie rozważyć szanse na uzyskanie premii, aby nie zamknąć sobie drogi w przyszłości.

Nie zmieniła się kwota dotacji i wynosi, tak jak ostatnio 100 tys. zł. Jednak wypłacona będzie w 2 ratach: I rata – 80 tys. Jeżeli chodzi o II ratę to dopiero po rozliczeniu pierwszej i zrealizowaniu założeń biznesplanu można złożyć wniosek o wypłatę II części pomocy – nie później niż 3 lata po wypłacie pierwszej raty. Rozliczenie dotyczyć będzie całej kwoty, z zastrzeżeniem, że minimum 70 % rolnik musi przeznaczyć na zakup środków trwałych. Pozostała część może być wykorzystana na zakup obrotowych środków produkcji.

Aby wniosek był rozpatrywany musi spełnić 3 podstawowe parametry:

  1. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa - nie mniej niż 13 000 i nie więcej niż 300 000 euro
  2. Powierzchnia gospodarstwa - nie mniejsza niż średnia krajowa. Istotne jest, że 70% minimalnej powierzchni tj. co najmniej 7,34 ha stanowić muszą grunty własne.
  3. Biznesplan dla gospodarstwa musi wykazać co najmniej 15 pkt. rankingowych. Zwłaszcza ten ostatni warunek będzie trudny do spełnienia. Łatwiej będzie przy obszarowo dużym gospodarstwie oraz odpowiednich kwalifikacjach rolniczych młodego rolnika. Jeśli gospodarstwo będzie na poziomie średniej, a młody rolnik dopiero zamierza zdobywać kwalifikacje rolnicze trzeba będzie pokonać sporo wymogów, aby premię uzyskać. Punkty możemy otrzymać za:
    • wielkość gospodarstwa – po 0,25 pkt za każdy ha powyżej minimum - max. 5 pkt. Zatem w Wielkopolsce 5 pkt. otrzyma gospodarstwo o pow. 33,51 ha.
    • wykształcenie – max. 5 pkt. – za rolnicze wyższe lub średnie ; 4 pkt – rolnicze zasadnicze; 3pkt – tytuł wykwalifikowanego rolnika i co najmniej 3 lata stażu pracy; 2 pkt – wykształcenie średnie nierolnicze i co najmniej 4 lata stażu pracy w rolnictwie.
    • rodzaj produkcji:
      • rolnictwo ekologiczne – 2 pkt, a połączone z systemami jakości – max. 4 pkt
      • uprawa roślin wysokobiałkowych – min 1 ha- 2 pkt
    • kompleksowość biznesplanu:
      • inwestycja budowlana – 2 pkt
      • udział w szkoleniach, korzystaniu z usług doradczych – max. 2 pkt
      • współpraca w grupie producenckiej, przetwarzanie produktów – max. 2 pkt
      • przygotowanie produktów do sprzedaży – max. 1 pkt
    • realizacja celów przekrojowych:
      • w zakresie środowiska i klimatu:
        • udział zbóż – max 66% - 0,5 pkt
        • przygotowanie i przestrzeganie planu nawozowego – 2 pkt.
        • inwestycje pro środowiskowe – max 5 pkt
      • za innowacyjność – postęp biologiczny, organizację produkcji, nowoczesne technologie lub innowacyjny produkt – max. 2 pkt.
    • Różnica wieku między przekazującym a młodym rolnikiem:
      • 15-25 lat – 1 pkt
      • powyżej 25 lat – 2 pkt
    • Przejmowanie gospodarstwa lub gospodarstw w całości – max. 3 pkt.
    • Niektóre z tych zobowiązań nie są jasno określone np.: nie zdefiniowano precyzyjnie, co należy rozumieć pod pojęciem innowacyjność. Konieczne będzie prowadzenie rachunkowości rolnej. Wiele niejasności dotyczy również wykształcenia. Ukończenie liceum lub technikum rolniczego bez zdanego egzaminu zawodowego daje kwalifikacje, ale czy pozwoli na przyznanie punktów rankingowych? Podobnie jest w przypadku wykształcenia średniego nierolniczego i tytuł wykwalifikowanego rolnika?

      Niepokojące jest też założenie, że zmiany biznesplanu zaledwie o 10 punktów procentowych wymagają zgody kierownika ARiMR. Wątpliwości także budzi fakt iż, wzrost produkcji również wymaga zgody kierownika BP ARiMR. Jeśli już młodzi rolnicy zobowiążą się do zrealizowania punktowanych zobowiązań, muszą pod groźbą zwrotu dotacji ich przestrzegać.

      Trudną rolę w tych warunkach mają do spełnienia doradcy rolni. Wykonanie wniosku i biznesplanu to tylko część sukcesu. Większość doradców czuje się w obowiązku, aby rolnika przeprowadzić bezpiecznie przez cały 5-letni okres trwania zobowiązania. Jednak doradcy nie zawsze są przez rolników informowani o wszystkich zmianach. Może to grozić poważnymi konsekwencjami. Tym bardziej rolnicy decydujący się na skorzystanie z programu, muszą dokładnie znać jego zasady i zachować dużą ostrożność na każdym etapie jego realizacji.

      (-) Elżbieta Bryl

Powrót