15-02-2016 r.

Sprzedaż bezpośrednia nieprzetworzonych produktów zwierzęcych
od stycznia 2016 roku

Z dniem 1 stycznia br. weszło w życie rozporządzenie w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej, które określa:

Zgodnie z rozporządzeniem do sprzedaży dopuszczono:

  1. tusze lub podroby, pozyskane z drobiu poddanego ubojowi w gospodarstwie rolnym, w przypadku gdy roczna produkcja w tym gospodarstwie nie przekracza 2500 sztuk indyków lub 10 000 sztuk innych gatunków drobiu.
  2. tusze lub podroby, pozyskane z zajęczaków poddanych ubojowi w gospodarstwie rolnym podmiotu, w przypadku gdy roczna produkcja w tym gospodarstwie nie przekracza 5000 sztuk, a ubój został przeprowadzony zgodnie z przepisami o ochronie zwierząt oraz przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;
  3. tusze lub podroby, pozyskane przez koło łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego będące dzierżawcą obwodu łowieckiego albo ośrodek hodowli zwierzyny prowadzony przez zarządcę obwodu łowieckiego, z grubej zwierzyny łownej skórowanej albo nieoskórowanej lub drobnej zwierzyny łownej patroszonej albo niewypatroszonej lub opierzonej albo nieopierzonej, lub oskórowanej albo nieoskórowanej – po odstrzale wykonanym zgodnie z przepisami prawa łowieckiego;
  4. produkty rybołówstwa, pozyskane przez uprawnionego do rybactwa w rozumieniu przepisów o rybactwie śródlądowym lub przez wykonującego rybołówstwo morskie w rozumieniu przepisów o rybołówstwie morskim żywe lub uśmiercone i:
    • niepoddane czynnościom naruszającym ich pierwotną budowę anatomiczną,
    • poddane czynnościom wykrwawiania, odgławiania, usuwania płetw lub patroszenia;
  5. żywe ślimaki lądowe z gatunków Helix pomatia, Cornu aspersum aspersum, Cornu aspersum maxima, Helix lucorum oraz z gatunków z rodziny Achatinidae;
  6. mleko surowe, siarę, surową śmietanę, pozyskane w gospodarstwie produkcji mleka;
  7. jaja pozyskane od drobiu lub ptaków bezgrzebieniowych;
  8. produkty pszczele nieprzetworzone, w tym miód;
  9. pyłek pszczeli, pierzgę, mleczko pszczele.

Sprzedaż bezpośrednią produktów pochodzenia zwierzęcego może być prowadzona:


Sprzedaż bezpośrednia produktów rybołówstwa nie może odbywać się ze statków zamrażalni i statków przetwórni. Mleko surowe, siarę, surową śmietanę oraz jaja drobiu bezgrzebieniowego można sprzedawać z urządzeń dystrybucyjnych do sprzedaży żywności, znajdujących się na terenie miejsc, w których odbywa się ta produkcja, na terenie targowisk lub poza nimi.

W przypadku tusz lub podrobów pozyskanych przez Polski Związek Łowiecki sprzedaż może być prowadzona:


Sprzedaż wskazanych produktów może być prowadzona na terenie województwa, w którym odbywa się produkcja tych produktów i województw sąsiednich. Ustawodawca przewidział również możliwość sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego w innych województwach, w celach ich promocji i jest prowadzona podczas wystaw, festynów, targów lub kiermaszy. W rozporządzeniu zawarto jednak zastrzeżenie, że sprzedaż ta zostanie zgłoszona pisemnie, na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem wydarzenia, powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwego na miejsce prowadzenia sprzedaży. Informacja ta powinna zawierać imię i nazwisko albo nazwę podmiotu prowadzącego działalność w zakresie produkcji tych produktów oraz adres miejsca prowadzenia tej działalności, a także dane dotyczące miejsca i okresu, w których będzie prowadzona sprzedaż tych produktów.

Sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego, wyprodukowanych przez podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej może być dokonywana przez inny podmiot prowadzący taką działalność, jeżeli:

  1. zakłady prowadzone przez te podmioty zostały wpisane do rejestru zakładów w tym samym powiecie;
  2. sprzedaż jest prowadzona podczas wystaw, festynów, targów lub kiermaszy, organizowanych w celu promocji produktów pochodzenia zwierzęcego;
  3. podmiot posiada w miejscu sprzedaży imienne upoważnienie do prowadzenia sprzedaży udzielone mu przez podmiot, który wyprodukował produkty pochodzenia zwierzęcego, oraz kopię decyzji o wpisie podmiotu, który wyprodukował produkty pochodzenia zwierzęcego, do rejestru zakładów prowadzących sprzedaż bezpośrednią takich produktów;
  4. przy transporcie i sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego zostały spełnione wymagania weterynaryjne określone w rozporządzeniu.

Wielkość produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej wynosi nie więcej niż:

  1. 50 sztuk tygodniowo – w przypadku tusz indyków wraz z podrobami;
  2. 500 sztuk tygodniowo – w przypadku tusz gęsi wraz z podrobami;
  3. 200 sztuk tygodniowo – w przypadku tusz innych gatunków drobiu wraz z podrobami;
  4. 100 sztuk tygodniowo – w przypadku tusz zajęczaków wraz z podrobami;
  5. 10 000 kg rocznie – w przypadku tusz grubej zwierzyny łownej wraz z podrobami;
  6. 10 000 kg rocznie – w przypadku tusz drobnej zwierzyny łownej wraz z podrobami;
  7. 1000 kg rocznie – w przypadku żywych ślimaków lądowych;
  8. 1000 litrów tygodniowo – w przypadku mleka surowego albo mleka surowego i siary;
  9. 200 litrów tygodniowo – w przypadku surowej śmietany;
  10. 2450 sztuk tygodniowo – w przypadku jaj pozyskanych od drobiu;
  11. 500 sztuk rocznie – w przypadku jaj pozyskanych od ptaków bezgrzebieniowych.

Zgodnie z rozporządzeniem powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce prowadzenia przez podmiot działalności w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej, na wniosek tego podmiotu, może wyrazić zgodę na przekroczenie w danym tygodniu wielkości produkcji tych produktów pod warunkiem zachowania rocznego limitu wielkości tej produkcji, który wynosi:

  1. 2500 sztuk – w przypadku tusz indyków wraz z podrobami pozyskanymi z tych indyków;
  2. 10 000 sztuk – w przypadku tusz innych gatunków drobiu wraz z podrobami;
  3. 5000 sztuk – w przypadku tusz zajęczaków wraz z podrobami;
  4. 52 000 litrów – w przypadku mleka surowego albo mleka surowego i siary;
  5. 10 400 litrów – w przypadku surowej śmietany;
  6. 127 400 sztuk – w przypadku jaj pozyskanych od drobiu.

Rozporządzenie szczegółowo określa również wymagania weterynaryjne, jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego oraz wymagania weterynaryjne dla miejsc prowadzenia sprzedaży bezpośredniej tych produktów.

Podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji i sprzedaży bezpośredniej zobowiązany jest do prowadzenia i przechowywania dokumentacji zawierającej informację o ilości sprzedanych produktów w danym tygodniu/miesiącu produktów, a także wynikach czynności sprawdzających. Podmioty zobowiązane są m.in. sprawdzić co najmniej raz w roku, czy woda spełnia wymagania określone dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz czy osoby mające kontakt z produktami posiadają orzeczenie lekarskie o zdolności do wykonywania prac. W przypadku tusz i podrobów dzików oraz nutrii przeznaczonych do sprzedaży wymagane jest badanie na włośnie, natomiast w przypadku mleka surowego i siary obowiązkowe są badania na oznaczenie liczby bakterii przeprowadzone co najmniej raz w miesiącu. Dokumentacja musi być przechowywana przez rok następujący po roku, w którym została sporządzona, a także udostępniona na żądanie właściwego lekarza weterynarii.

Podmioty prowadzące sprzedaż bezpośrednią powinny dysponować w miejscu sprzedaży kopią decyzji o zgodzie na prowadzenie takiej sprzedaży, wydanej przez właściwego terytorialnie powiatowego lekarza weterynarii.

Opracowano na podstawie materiałów MRiRW oraz CDR O/Radom
Barbara Idczak
Biuro WIR

Powrót