06-12-2017 r.

Konopie włókniste – współpraca z Instytutem Włókien
Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu


O zaletach uprawy konopi włoknistych oraz współpracy w tym zakresie z poznańskim Instytutem rozmawiano podczas Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej, które odbyło się 29 listopada w Kijewie. Przedstawiciele IWNiRZ w osobach Dyrektora Roberta Sobków, dr Katarzyny Wielgusz - Kierownik Zakładu Hodowli i Agrotechniki Roślin Włóknistych oraz dr Ryszarda Kaniewskiego Specjalisty od budowy maszyn do zbioru roślin włóknistych, przedstawili warunki na jakich zawierają umowy kontraktacyjne z rolnikami. Umowy kontraktacyjne z IWNiRZ w Poznaniu są korzystne dla rolników z uwagi na dopłaty do uzyskanych nasion kwalifikowanych w wysokości od 500 do 1000 zł. Plantatorzy mogą również liczyć na współprace w ramach monitoringu upraw oraz pomoc przy selekcji i zbiorze. Koszty materiału siewnego mogą zostać potrącone dopiero po zbiorze plonu, co zmniejsza wysokość nakładów ponoszoną na rozpoczęcie uprawy.

W Polsce konopie włókniste uprawiane były praktycznie od zawsze, głównie na potrzeby przemysłu włókienniczego. Podaje się, że w latach trzydziestych ubiegłego wieku konopie przemysłowe uprawione były w Polsce na 30 tys. ha. Sytuacja zmieniła się w latach 90. kiedy to w przemyśle włókienniczym zaczęto stosować włókna syntetyczne, a z uwagi na walkę z narkomanią zaostrzone zostały przepisy dotyczące uprawy konopi (konopie przemysłowe wyglądem bardzo przypominają kopie indyjskie). W ostatnich latach sytuacja zaczęła się jednak zmieniać. Od kilku lat obserwowany jest wzrost zainteresowania konopiami, powierzchnia ich upraw w roku 2017 wyniosła 1187 ha.

Konopie włókniste są bardzo łatwe w uprawie. Polskie odmiany konopi można uprawiać na terenie całego kraju. Rośliny te łatwo przystosowują się do zmieniających warunków wegetacji oraz nie wymagają stosowania środków ochrony roślin. Nie dość, że same są bardzo odporne na choroby, to jeszcze hamują rozwój wielu chwastów i odstraszają szkodniki. Co istotne, uprawa konopi włóknistych kwalifikuje się do płatności w ramach zazieleniania.

Wyroby z konopi są całkowicie naturalne i biodegradowalne, a przy tym znacznie trwalsze niż syntetyczne. Obecny rozwój przemysłu spowodował, że konopie wykorzystywane są praktycznie w całości, wykorzystujemy włókno, paździerze oraz nasiona. W ostatnich latach dla konopi włóknistych znaleziono wiele zastosowań:

Okazuje się, że konopie świetnie sprawdzają się także w rolnictwie jako podściółką dla zwierząt, czy podłoże w uprawach szklarniowych. Konopie mają również pozytywny wpływ na glebę, wiec mogą być używane jako płodozmian np. do uprawy zbóż ozimych. Konopie oczyszczająco wpływają również na powietrze redukując poziom dwutlenku węgla, toksyn i metali ciężkich.

Większe możliwości wykorzystania konopi przekładają się na zwiększenie zainteresowania jej uprawą. Pamiętać jednak należy, że zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r. (Dziennik Ustaw z 2017 poz. 783) uprawa konopi włóknistych może być prowadzona wyłącznie na potrzeby przemysłu włókienniczego, chemicznego, celulozowo-papierniczego, spożywczego, kosmetycznego, farmaceutycznego, materiałów budowlanych oraz nasiennictwa. Uprawa konopi dla innych celów jest zabroniona. Zgodnie z wytycznymi uprawa konopi może być prowadzona: na określonej powierzchni, w wyznaczonych rejonach oraz na podstawie zezwolenia na uprawę, przy zastosowaniu kwalifikowanego materiału siewnego (kategorii elitarny albo kwalifikowany w rozumieniu przepisów o nasiennictwie), Dodatkowo należy posiadać umowę kontraktacji zawartą z podmiotem posiadającym zezwolenie marszałka województwa na prowadzenie działalności w zakresie skupu konopi włóknistych lub zobowiązanie do przetworzenia konopi włóknistych we własnym zakresie na cele określone w ustawie (art. 45 ust 3). Takie zobowiązanie złożyć należy do marszałka województwa właściwego dla miejsca położenia uprawy, w terminie 14 dni po dokonaniu ich wysiewu (w tym przypadku składa się też samodzielnie wniosek o zezwolenie na uprawę do burmistrza, wójta w gminie właściwej dla miejsca położenia uprawy).

Przed rozpoczęciem uprawy konopi rolnik musi uzyskać zezwolenie wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) właściwego dla lokalizacji uprawy, zakupić kwalifikowany materiał siewny kategorii elita lub innej kategorii w rozumieniu przepisów o nasiennictwie oraz zachować etykietę z opakowania nabytych nasion.
W przypadku prowadzenia uprawy konopi włóknistych w sposób niezgodny z prawem, uprawa podlega całkowitemu zniszczeniu, natomiast osoba, która taką uprawę prowadziła podlega karze grzywny.

Umowa z Instytutem Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu

Jeżeli uprawa konopi włóknistych prowadzona jest na potrzeby nasiennictwa istnieje możliwość podpisania umowy kontraktacji z Instytutem Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu. Zainteresowane osoby powinny zgłosić się do IWNiRZ w miesiącach październik – listopad roku poprzedzającego uprawę oraz określić miejsce uprawy, areał i cel uprawy. Pozostałymi formalnościami zajmą się przedstawiciele Instytutu, plantator ma tylko obowiązek zgłosić zamiar uprawy konopi w miejscowym urzędzie gminy.

Więcej informacji na ten temat można uzyskać bezpośrednio kontaktując się z Instytutem:

Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich
ul. Wojska Polskiego 71b, 60-630 Poznań, Polska
Tel. Centrala: (+48 61) 84 55 800
Tel. Sekretariat: (+48 61) 84 55 865
e-mail: sekretariat@iwnirz.pl

Źródło: Poradnik uprawy lnu oleistego i konopi w gospodarstwach ekologicznych północno – wschodniej Polski wydany przez Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu

Opracowanie Katarzyna Strzyż

Powrót