04-06-2018 r.

Mniej środków na dopłaty bezpośrednie i PROW po 2020?


Około 25% mniej środków na fundusz rozwoju obszarów wiejskich i około 1% mniej na dopłaty bezpośrednie. Tak w stosunku do Polski kształtuje się zaproponowany przez Komisję Europejską budżet na nową perspektywę Wspólnej Polityki Rolnej. Komisja Europejska ogłosiła swoją propozycję 1 czerwca. Zmniejszenie środków na WPR w nowym budżecie, który będzie obowiązywał w latach 2021 -2027, Komisja zapowiadała już od wielu miesięcy.


Według założeń KE całkowity budżet WPR wyniesie 365 mld euro, czyli o 5% mniej niż obecnie (z uwzględnieniem inflacji). Z tej sumy 265,2 mld euro ma być przeznaczone na dopłaty bezpośrednie dla rolników, 78,8 mld na wsparcie regionów wiejskich, a 20 mld na środki wsparcia rynkowego.

Pula dopłat bezpośrednich dla polskich rolników to 21,2 mld euro. Zmniejszenie dopłat w stosunku do naszego kraju tłumaczone jest tym, że polskie rolnictwo zbliża się poziomem do średniej Unijnej. Na wyższe dopłaty mogą natomiast liczyć Łotwa, Litwa i Estonia. W przypadku programu rozwoju obszarów wiejskich cięcia są zdecydowanie większe i dotyczą wszystkich krajów członkowskich. W przypadku Polski środków będzie o 25% mniej.

Kolejnym niekorzystnym dla Polski rozwiązaniem jest zmiana w zakresie możliwości przesuwania środków pomiędzy pulą przeznaczoną na rozwój obszarów wiejskich i środkami na dopłaty bezpośrednie. Do tej pory można było dokonać przesunięcia do 25% funduszu rozwojowego. Polska korzystała z tej możliwości i dzięki temu dopłaty bezpośrednie dla polskich producentów były wyższe. W nowej perspektywie będzie można przesunąć tylko 15% środków.

Nowa perspektywa ma również oznaczać uproszczenie i unowocześnienie Wspólnej Polityki Rolnej. Jak wielokrotnie podkreślał Komisarz UE Phil Hogan, nowe zasady pozwolą państwom członkowskim w większym stopniu decydować o tym, jak osiągać wyznaczone cele o charakterze gospodarczym, społecznym i środowiskowym. Państwa członkowskie zobowiązane będą przedstawić KE do zatwierdzenia krajowy plan ich osiągnięcia i będą rozliczne z jego wykonania.

Zmieni się również sposób przydzielania dopłat. Zgodnie z zasadą subwencji dygresywnych promowany ma być rozwój małych i średnich gospodarstw rolnych. W praktyce oznacza to, że w nowej perspektywie dopłaty bezpośrednie będą mniejsze (na hektar) po przekroczeniu progu 60 tys. euro na gospodarstwo, a maksymalna suma, jaką dane gospodarstwo będzie mogło w ramach tych opłat otrzymać wyniesie 100 tys. euro. Nowością jest także obowiązek przeznaczenia przez kraj członkowski 2% całkowitej sumy przyznanej mu w ramach dotacji bezpośrednich na pomoc dla młodych rolników na rozpoczęcie działalności. Dodatkowo Komisja zobowiązuje kraje członkowskie do przeznaczenia 30% środków z puli na rozwój obszarów wiejskich na działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska. Komisja Europejska chce również w większym stopniu promować stosowanie najnowszych technologii i innowacji w rolnictwie. Na ten cel przeznaczonych zostanie aż 10 mld euro z unijnego programu badawczego „Horyzont Europa”. Chodzi o wsparcie projektów związanych z innowacjami w produkcji żywności, rolnictwie, rozwoju obszarów wiejskich i biogospodarki.

Obecnie trwają negocjacje zgłoszonych propozycji zarówno z Parlamentem Europejskim jak i z rządami państw członkowskich. Propozycje Komisji będą musiały przyjąć państwa członkowskie, wystarczy tutaj większość kwalifikowana. Natomiast cały budżet UE na nową perspektywę musi zostać przyjęty jednogłośnie. Ogłoszony w piątek komunikat budzi wiele kontrowersji jednakże ze strony Komisji padają zapewnienia, że wieloletni budżet uda się przyjąć do końca obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego.

Opracowanie. K. Strzyż

Powrót