10-08-2018 r.

Rozporządzenie ws. pomocy klęskowej


W dniu 31 lipca br. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ustanowione zmiany dają rządowi podstawę do udzielenia nadzwyczajnej pomocy w związku z wystąpieniem w tym roku klęski suszy i powodzi.

Pomoc ta będzie przysługiwać producentowi rolnemu zarejestrowanemu w prowadzonym przez ARiMR systemie ewidencji gospodarstw rolnych, „w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy”.

Mówiąc o suszy w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach rolnych, rząd jednoznacznie wskazuje, że pomoc przysługuje wyłącznie na te uprawy, dla których System Monitoringu Suszy Rolniczej wskazuje na zagrożenie tą klęską. Niestety, sformułowanie dotyczące progu szkody kwalifikującego do ubiegania się o pomoc budzi już wątpliwości interpretacyjne. Niejednoznaczne jest bowiem to, czy pomocą będą objęte uprawy, których uszkodzenia obejmują 30% powierzchni, czy 30% straty plonu. Miejmy nadzieję, że wątpliwości te zostaną rozwiane w kolejnym rozporządzeniu zawierającym szczegółowe zasady ubiegania się o pomoc.

W zależności od poziomu strat oszacowanych w protokole klęskowym dla całego gospodarstwa (z uwzględnieniem produkcji zwierzęcej) udzielana na mocy omawianego rozporządzenia pomoc jest kwalifikowana jako de minimis (a więc limitowana) lub też nie. Granicą tą jest 30 % obniżenia dochodu. Przekroczenie tej granicy uprawnia do uzyskania pomocy w nielimitowanej wysokości. Niestety, jak pokazuje praktyka, uzyskanie takiego wskaźnika obniżenia dochodu jest bardzo trudne w gospodarstwach prowadzących produkcję zwierzęcą. Mając to na uwadze, Minister Jan Krzysztof Ardanowski już wcześniej zapowiedział stworzenie możliwości obliczania spadku dochodu gospodarstwa z uwzględnieniem strat wyłącznie w produkcji roślinnej. Omawiane rozporządzenie sankcjonuje tę możliwość, dzięki której większa liczba rolników będzie mogła skorzystać z pomocy poza formułą de minimis. Szkoda tylko, że zmiany tej nie wprowadzono znaczenie wcześniej – już na etapie składania wniosków o oszacowanie strat. Znaczna grupa rolników specjalizujących się w produkcji zwierzęcej nie złożyła bowiem wniosków o oszacowanie strat z powodu znacznego wykorzystania limitu pomocy publicznej lub też z błędnego przekonania, że tylko przekroczenie progu 30 % strat w całym gospodarstwie uprawnia do ubiegania się o pomoc.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi publikując na stronie internetowej informację o możliwości wnioskowania przez rolnika o uwzględnienie strat wyłącznie w produkcji roślinnej zwraca uwagę, że nie zwalnia to komisji klęskowych z obowiązku wypełnienia całości protokołu. Jest to bardzo ważne, gdyż niepełny (a więc wadliwy) protokół może zostać zaakceptowany przez wojewodę, który nie posiada informacji o prowadzeniu produkcji zwierzęcej w danym gospodarstwie, jednak ARiMR, do której trafi wniosek o pomoc, taką informację już posiada. Procedura korekty protokołu na etapie kwalifikacji wniosków przez Agencję może znacznie wydłużyć się, nawet poza czasowe ramy ich obsługi, co uniemożliwi rolnikowi uzyskanie pomocy.

Stawkę pomocy na 1 ha ogłosi minister rolnictwa nie później niż 14 dni przed rozpoczęciem naboru wniosków o udzielenie pomocy przez biura powiatowe ARiMR. Omawiana zmiana rozporządzenia nie wymienia tej stawki, z wyjątkiem gruntów pod stawami zarybionymi – 300 zł na 1 ha. Jednak planowaną stawkę dotacji do powierzchni upraw rolnych, na których szkody wyniosły co najmniej 70 %, wynoszącą 1 tys. zł do hektara ujawnił minister Jan Krzysztof Ardanowski podczas konferencji prasowych i innych publicznych wystąpień. Miejmy nadzieję, że nie ulegnie ona zmianie.

Kornel Pabiszczak

Powrót