Wielkopolska Izba Rolnicza
Wielkopolska Izba Rolnicza

Nie spalaj śmieci w domu!

Nastał sezon grzewczy, a wraz z nim szukanie różnorakich metod oszczędzania węgla i energii. Niestety najczęściej stosowanym sposobem jest spalanie w domowych piecach różnorakich śmieci i odpadów. Wsie i małe miasteczka narażone są przez to w okresie jesienno-zimowym na ten sam dym, smog i smród spalin, co duże aglomeracje. Najczęściej spalane są odpady typu: papier, kartony, materiały z opakowań, tworzywa sztuczne, plastik, folie; stare impregnowane meble, a nawet buty i odzież. Materiały te mają marną wartość opałową, a ponadto ich spalanie niszczy instalacje i przewody kominowe.

Niestety oszczędności wynikające ze spalania śmieci są tylko pozorne, bo cierpi na tym zarówno środowisko naturalne, jak i sam człowiek. Choć tego nie dostrzegamy na co dzień, skażone powietrze cały czas oddziałuje na nasz organizm. Jego toksyczny wpływ na zdrowie może objawić się dopiero po kilkudziesięciu latach. Niestety, najczęściej w postaci chorób nowotworowych.

Dym

W procesach spalania ważną rolę odgrywa temperatura spalania. Gdy temperatura jest zbyt niska, w emitowanych spalinach powstają groźne zanieczyszczenia, których oddziaływanie na środowisko naturalne i zdrowie ludzi jest bardzo szkodliwe. Spalanie różnego rodzaju materiałów w paleniskach domowych odbywa się właśnie w niskich temperaturach, tj. ok. 200-500°C. Procesowi temu towarzyszy emisja zanieczyszczeń do atmosfery, takich jak: suchy pył, związki organiczne, tlenek węgla, nieorganiczne związki chloru i fluoru, tlenki azotu, dwutlenek siarki oraz metale ciężkie (zwłaszcza toksyczny ołów i kadm). Za ich szkodliwością przemawia również fakt, że są one emitowane z tzw. źródeł emisji niskiej, czyli niskich kominów lub małych lokalnych kotłowni. W takiej sytuacji uniemożliwione zostaje wyniesienie zanieczyszczeń na duże odległości i ich rozproszenie przez wiatr. Ponadto niska temperatura i duża wilgotność względna sprzyjają lokalnemu wzrostowi zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym.

Ograniczenie powstawania szkodliwych związków następuje tylko w profesjonalnych spalarniach, w zaawansowanym procesie technologicznym, przy temperaturze spalania ok. 850-1.150°C. Ponadto w spalarniach używane są filtry kominowe i różne zabezpieczenia techniczne, które ograniczają emisję szkodliwych spalin. Zanieczyszczenia powietrza wpływają na cały organizm człowieka, chociaż skutki ich oddziaływania nie są widoczne od razu. Dolegliwości zaczynają się często od kaszlu i uczucia duszności. Pojawiają się także alergie, szczególnie u dzieci i osób starszych. Dwutlenek siarki powoduje trudności w oddychaniu, tlenki azotu podrażniają płuca, tlenek węgla wywołuje zatrucia u ludzi i zwierząt oraz oddziałuje na centralny układ nerwowy, a dioksyny i furany mogą wywoływać nowotwory.

W Polsce obowiązuje ustawowy zakaz spalania odpadów komunalnych w piecach domowych. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku mówi o tym, że w gospodarstwie powinny znajdować się urządzenia do zbierania odpadów komunalnych, które należy utrzymywać w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Ponadto pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych winno następować w sposób zgodny z przepisami, a właściciel nieruchomości ma obowiązek udokumentowania, w formie umów lub dowodów płatności, usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych i opróżniania zbiorników na ścieki.

Niestety same przepisy nie wystarczą, aby chronić nas przed konsekwencjami złych nawyków. Sami musimy zdawać sobie sprawę na co narażamy siebie, swoich najbliższych i sąsiadów.


Grzegorz Wysocki