15-05-2020 r.

BHP w rolnictwie cz. 1 – azbest


Azbest jest naturalnym, trwałym surowcem o budowie włóknistej. Wyroby zawierające azbest znalazły szerokie zastosowanie w budownictwie w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku, trwałą odporność szacowano na 30 do 60 lat. Rakotwórcze właściwości azbestu sprawiły, że pod koniec lat 90 zaprzestano produkcji płyt eternitowych. Mimo dużych zalet użytkowych, azbest jednym z najbardziej niebezpiecznych czynników rakotwórczych. Polska zobowiązała się do zakazu produkcji, importu i obrotu azbestem. 14 maja 2002 roku Krajowa Rada Ministrów uchwaliła program usuwania azbestu na terytorium Polski, przewidziany na lata 2002 – 2008. Kolejny program usuwania wprowadzono na lata 2009 - 2032 który przewiduje całkowite usunięcie azbestu do 31 grudnia 2032 roku.


Ze względu na lekkość, ogniotrwałość, właściwości izolacyjne, wytrzymałość mechaniczną, w przeszłości azbest był materiałem mającym wiele zastosowań:


Ustawa nakłada na Marszałka województwa obowiązek prowadzenia rejestru wyrobów zawierających azbest, co oznacza , że w każdej gminie została wykonana inwentaryzacja tych wyrobów. Każdy właściciel, użytkownik lub zarządca ma obowiązek dokonywania kontroli stanu wyrobów azbestowych w celu oceny stanu i możliwości dalszego bezpiecznego użytkowania. Uszkodzenie płyt eternitowych powoduje wymywanie spoiwa cementowego, odsłaniając włókna, które uwalniając się stwarzają zagrożenie dla ludzi i środowiska.

Włókna azbestowe są rakotwórcze, powodując nowotwory złośliwe praktycznie nieuleczalne. Naukowcy szacują że azbest jest przyczyną śmierci około 100 tys. osób rocznie.

Rodzaje chorób wywołane azbestem:

Niezabezpieczone właściwie wyroby zawierające włókna azbestowe w budynkach mogą negatywnie oddziaływać na zdrowie osób tam mieszkających, ale również zagrażać sąsiadom. Azbest trzeba usunąć w taki sposób, żeby nie stwarzać zagrożenie dla osób wykonujących prace i przebywających w pobliżu, jak również zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Usunięcie elementów niebezpiecznych spoczywa na właścicielu budynku. Odradzamy samodzielny demontaż, który jest bardzo niebezpieczny. Usuwaniem tego typu wyrobów zajmują się wyspecjalizowane firmy które spełniają odpowiednie wymogi BHP i posiadają odpowiednie zezwolenia, dlatego koniecznie korzystajmy z ich usług. Pracownicy takich firm są przeszkoleni, posiadają specjalistyczną odzież ochronną, odpowiednio oznakują teren prac, szczelnie zapakują odpady i zapobiegają powstawaniu pyłu, oraz posiadają uprawnienia prac na wysokości. Prace takie są prowadzone pod nadzorem właściwego Inspektora Sanitarnego, właściwego Inspektora Pracy i Nadzoru Budowlanego.

Samorządy gminne i powiatowe pozyskują środki z Wojewódzkiego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na dotacje demontażu, transportu i unieszkodliwienia azbestu. W procedurach przetargowych wyłaniają firmy posiadające odpowiednie zezwolenia. W praktyce dofinansowanie wynosi 100% i beneficjent nie ponosi żadnych kosztów usunięcia eternitu. Rolnicy którzy planują demontaż pokryć dachowych z budynków mogą składać wnioski do właściwego Urzędu Gminy na terenie zamieszkania. Małe zainteresowanie dofinasowaniem do usuwania eternitu spowodowane jest koniecznością montażu nowego pokrycia dachowego, a nawet wymiany więźby, które jest bardzo kosztowne, dla wielu mieszkańców ze względów finansowych niemożliwe obecnie do zrealizowania.

Wieś Polska jest niechlubnym spadkobiercą dziedzictwa azbestowego, dlatego zalecamy wymianę eternitu, ponieważ jest on przyczyną wielu chorób nowotworowych i azbestozależnych.

Tekst i fotografie: Paweł Bydałek

Powrót