Prawnik odpowiada

Nabyłem od osoby prywatnej, niespokrewnionej ze mną, grunty rolne, które wcześniej przez ponad 10 lat dzierżawiłem. Chciałbym spytać, czy z tego tytułu przysługuje mu zwolnienie bądź ulga w podatku rolnym?

Istotnie, ustawodawca przewidział możliwość zwolnienia z obowiązku uiszczania podatku rolnego nabywcę gruntów rolnych, lecz ustanowił jednocześnie kilka koniecznych do spełnienia warunków. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 z późn. zm.) o podatku rolnym z tytułu nabycia zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży. Z powyższej regulacji płynie jednoznaczny wniosek, że warunkiem do skorzystania ze zwolnienia jest, aby nabyte gruntu utworzyły nowe gospodarstwo rolne bądź powiększyły gospodarstwo już funkcjonujące.

Z kolei jeżeli nabyte grunty były wcześniej dzierżawione przez ich nabywcę, to nie dochodzi ani do utworzenia nowego gospodarstwa ani do powiększenia dotychczasowego. Zmienia się bowiem tylko tytuł do władania tymi gruntami (z dzierżawy na prawo własności).

Należy wyjaśnić, że grunty dzierżawione wliczane są do powierzchni całego gospodarstwa rolnego (zlicza się grunty rolne własne i posiadane na innej podstawie, w tym dzierżawione). Przesądza o tym treść art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, który za gospodarstwo rolne uznaje obszar gruntów rolnych łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Potrzeba wyjaśnić, iż użytkowanie gruntów rolnych w oparciu o dzierżawę jest formą posiadania tych nieruchomości. Toteż nabycie wcześniej dzierżawionych gruntów nie powoduje skutku w postaci zwiększenia powierzchni gospodarstwa - powierzchnia ta w wyniku transakcji zakupu pozostaje taka sama. Inna sytuacja byłaby, gdyby rolnik nabył grunty od ANR, które wcześniej dzierżawił co najmniej 10 lat. Wówczas mógłby skorzystać ze zwolnienia (art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o podatku rolnym).

Prawidłowość przedstawionego stanowiska potwierdza pogląd Ministra Finansów, zawarty w piśmie z dnia 28 sierpnia 2003 r., Nr LK-1467/LP/03/IP - utworzenie nowego lub powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego, w którym Minister wywiódł, że gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 PRolU, jako obszar gruntów, o których mowa w art. 1 tej ustawy, tj. gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Zdaniem Ministra nabycie wcześniej dzierżawionych gruntów nie powoduje powiększenia lub utworzenia nowego gospodarstwa rolnego, a spełnienie tej przesłanki jest warunkiem niezbędnym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Zmiana tytułu prawnego do tych gruntów nie może spowodować, że grunty te "wejdą" w skład gospodarstwa rolnego, skoro już wcześniej były tak traktowane.

Co do zaś pytania o ulgę w podatku rolnym, to należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział żadnej ulgi z tytułu nabycia gruntów rolnych.

Wojciech Lignowski
Radca Prawny

Powrót