Prawnik odpowiada

Prowadzę gospodarstwo, w skład którego wchodzą m.in. grunty nie będące moją własnością, tzn. ja je użytkuję po zmarłym ojcu. Jako właściciel w księdze wieczystej figuruje inna osoba? Czy możliwe jest zasiedzenie tych gruntów?

Zasiedzenie uregulowane jest w Kodeksie cywilnym i stanowi jeden ze sposobów nabycia prawa własności rzeczy, w tym także nieruchomości. Przesłankami niezbędnymi do stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości przez sąd są jej nieprzerwane posiadanie i to przez co najmniej 20 lat, o ile posiadacz nie pozostaje w złej wierze, bo wówczas ten wymagany okres wynosi lat 30. Co więcej, posiadanie musi mieć charakter samoistny, zatem posiadacz musi w stosunku do posiadanej nieruchomości zachowywać się jak jej właściciel. Wykluczone jest tutaj posiadanie zależne, albowiem posiadaczem zależnym rzeczy jest przykładowo jej dzierżawca, który płacąc czynsz bądź świadcząc cokolwiek w zamian na rzecz właściciela, swoich zachowaniem przyznaje, że nie jest właścicielem posiadanej rzeczy. Stąd też posiadacz gruntów, który nawet i przez 40 lat je uprawia, ale z tego tytułu uiszcza wobec kogoś czynsz, nigdy nie będzie mógł zasiedzieć tak posiadanej nieruchomości. Inną konieczną przesłanką do zasiedzenia jest dostatecznie długi upływ czasu posiadania samoistnego. Ustawodawca wskazuje tutaj na okres 20 lat oraz 30 w stosunku do osób, które uzyskały posiadanie w złej wierze. Sąd Najwyższy stwierdził, że dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo, zaś osobą w złej wierze jest ta, która wie albo powinna wiedzieć, że prawo własności nie przysługuje jej, lecz innej osobie. Co istotne Odnosząc się do kwestii czy można zsumować okresy posiadania Pana ojca i Pana, należy przytoczyć treść art. 176 § 1 k.c., który przewiduje, że jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Przepis ten stosuje się odpowiednio w razie, gdyby aktualny posiadacz był spadkobiercą poprzednika. W przedstawionym stanie faktycznym możemy Pana zakwalifikować jako posiadacza samoistnego, który posiadanie uzyskał w złej wierze, wobec czego, ażeby mógł Pan skutecznie domagać się stwierdzenia nabycia wskazanej nieruchomości przez zasiedzenie, winien Pan wykazać, że łączny czas jej posiadania przez Pana i Pana ojca wynosi przynajmniej 30 lat. Warto jednak wspomnieć o dobrodziejstwie domniemania wynikającego z art. 7 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary. Stąd też, to na Pana przeciwnikach w sądzie będzie ciążył obowiązek wykazania, że do wejścia w posiadanie nieruchomości przed laty doszło w złej wierze.


Mam pytanie odnośnie opłat za samochód ciężarowy o masie powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton. Czy korzystając z tego auta jedynie kilka razy w roku, muszę płacić do gminy opłaty za cały rok?

Niestety, ale jest to obowiązek, ciążący na każdym właścicielu wskazanego przez Pana środka transportu, a wynikający z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W art. 8 czytamy, iż opodatkowaniu podlegają m.in. samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton. Tenże podatek płatny jest w dwóch ratach do 15 lutego i do 15 września każdego roku. W Pana przypadku w roku 2015 wysokość podatku ustalona przez radę gminy nie może przekroczyć kwot: 821,45 zł (powyżej 3,5 tony do 5,5 tony) lub 1.370,38 zł (powyżej 5,5 tony do 9 ton) albo 1.644,45 zł (powyżej 9 ton). Co do możliwości „zelżenia” wobec Pana tego podatku w postaci zwolnień czy umorzeń, to taka sposobność istnieje wyłącznie w oparciu o restrykcyjne przepisy Ordynacji podatkowej. Jest też możliwość, że gmina podejmie uchwałę o zwolnieniu z tego podatku np. producentów rolnych, aczkolwiek jest to mało prawdopodobne.


Odziedziczyłem wspólnie z rodzeństwem 9 ha gruntów rolnych po ojcu w drodze dziedziczenia ustawowego. Czy już z tego faktu podlegamy pod KRUS?

Z faktu nabycia gruntów rolnych wskutek dziedziczenia, można podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, ale pod pewnymi warunkami. Po pierwsze z mocy ustawy ubezpieczeniu podlega rolnik i jego domownik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, o ile nie podlegają oni innemu ubezpieczeniu społecznemu albo nie otrzymują emerytury bądź renty lub nie mają prawa do innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Po wtóre, abyśmy w ogóle mówili o rolniku w rozumieniu ww. ustawy, to musi to być osoba pełnoletnia, mieszkająca i prowadząca w Polsce, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, również w ramach grupy producentów rolnych. Za rolnika uznaje się również osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Jak z powyższego wynika, sam fakt uprawomocnienia się sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w skład którego wchodzi 13 ha gruntów rolnych, jeszcze nie przesądza o „podleganiu KRUS” z mocy ustawy.

Wojciech Lignowski
Radca Prawny

Powrót