29-06-2016 r.

Stanowisko Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej
z dnia 27 czerwca 2016 r.
w sprawie „Zasad oceny kryteriów ofert pisemnych w przetargach ograniczonych
dla rolników indywidualnych na dzierżawę albo sprzedaż nieruchomości
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa”

V Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej V kadencji stanowczo protestuje przeciwko marginalizowaniu organizacji rolniczych i czynnika społecznego w tak ważnej kwestii, jakim jest ustalenie sprawiedliwych i obiektywnych regulacji dotyczących organizacji przetargów ofertowych.

Z przesłanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych informacji wynika, że konsultacjom podlega obowiązywanie kryterium nr 5, które ma charakter fakultatywny oraz dowolne kryterium nr 6 uzgodnione z radą terenową. Zdaniem samorządu rolniczego kryteria i wagi obligatoryjne są nie do przyjęcia w przedstawionym kształcie.

Najwięcej kontrowersji budzi kryterium dotyczące intensywności produkcji zwierzęcej w gospodarstwie oferenta. W Wielkopolsce ilość gospodarstw zajmujących się produkcją zwierzęcą stanowi mniej niż 25% ogółu gospodarstw w województwie. Przyjęcie tego punktu w ocenie ofert będzie stanowiło preferencję dla tej grupy i osłabi możliwości rozwoju oraz konkurencyjność pozostałych gałęzi wielkopolskiej produkcji rolniczej. Zdaniem WIR istnieje również realne zagrożenie „handlu” produkcją zwierzęcą, tj. celowego przepisywania stad i ich rejestracji, celem uzyskania większej ilości punktów przez rolników nie posiadających zwierzęta. Ocena tego kryterium ma odbywać się na podstawie obsady inwentarza żywego w sztukach dużych, wg. średniorocznej obsady za poprzedni rok lub według stanu na dzień 1 stycznia roku w którym organizowany jest przetarg, przy czym informacja ta powinna zostać wydana lub potwierdzona przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Obserwując problemy Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, jakie wyniknęły w trakcie udzielania nadzwyczajnej pomocy dla hodowców trzody chlewnej można wywnioskować, że podobne nieprawidłowości w ewidencji prowadzonej przez ARiMR będą dotyczyły wydawania informacji na potrzeby przetargów ofertowych, a w świetle możliwości przepisywania stad zwierząt przez rolników, spowoduje to jeszcze większe problemy związane z weryfikacją faktycznego stanu posiadanego inwentarza. Według samorządu rolniczego ocena ta powinna uwzględniać średnią produkcję za ostatnie 3 lata, co pozwoli na długookresową weryfikację tego kryterium i pozwoli uniknąć działań niepożądanych.

Wielkopolska Izba Rolnicza zauważa również problemy związane z oceną kryterium dotyczącego „młodego rolnika”, który może otrzymać aż 20-25 pkt. Problemem w tym wypadku może być fakt przepisywania lub przekazywania „młodemu rolnikowi” w dzierżawę gruntów, w celu uzyskania wysokiej punktacji w kryterium powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, gdzie maksymalną liczbę punktów otrzymują oferty o powierzchni równiej co najmniej 1 ha do powierzchni preferowanej. W takim przypadku możliwe jest uzyskanie dodatkowych 15-25 pkt. przy przekazaniu przez np. przez rodziców 5 ha użytków rolnych. Istotną sprawą są w tym wypadku również kwalifikacje rolnicze jakie musi posiadać młody rolnik. Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 1995 roku o izbach rolniczych, art. 5, pkt. 1 do zadań izby należy w szczególności prowadzenie listy rzeczoznawców oraz przyznawanie tytułów kwalifikacyjnych w zakresie rolnictwa, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Tymczasem dotychczasowe działania ANR honorują poświadczenie kwalifikacji rolniczych młodego rolnika przez wójtów, burmistrzów, czy też sołtysów.

Kryterium dotyczące odległości gospodarstwa rolnego oferenta od wydzierżawianej lub zbywanej nieruchomości Zasobu i nieprawidłowości wynikających z jego oceny były już wielokrotnie omawiane z ANR OT Poznań i zdaniem WIR przyjęto zasady, które w sposób jednolity i sprawiedliwy pozwalały na ocenę tego kryterium. Powrót do pomiaru odległości w linii prostej na podstawie mapy cyfrowej, jak proponuje ANR, pozwoli na pomiar odległości przez np. przez jezioro, cmentarz, park czy autostradę. W takim przypadku logiczne jest, że przejazd rolnika przez tego typu obiekty jest niemożliwy! Członkowie samorządu rolniczego uczestniczący w pracach komisji przetargowych wielokrotnie zgłaszali takie sytuacje, gdzie rolnicy wskazywali w linii prostej odległość, np. 2 km od najbliższej wysuniętej granicy działki wchodzącej w skład gospodarstwa, do najbliższej wysuniętej granicy nieruchomości wystawianej do przetargu. Tymczasem po drogach publicznych odległość ta była kilkukrotnie większa. Sprawiedliwość oceny tego kryterium na wskazanych zasadach jest nielogiczna i krzywdząca dla rolników faktycznie zamieszkujących w pobliżu oferowanej w przetargu działki.

Bardzo istotną sprawą, a zupełnie pominiętą w dotychczasowych działaniach ANR, jest ocena możliwości ekonomicznych gospodarstwa ubiegającego się o dzierżawę lub zakup nieruchomości ZWRSP. WIR stoi na stanowisku, że każdorazowo komisja przetargowa powinna weryfikować przygotowaną przez potencjalnych dzierżawców analizę ekonomiczną gospodarstwa wraz z jego potencjałem, prowadząc ocenę na miejscu. Pozwoli to komisjom przetargowym na dogłębne zapoznanie się z możliwościami ekonomicznymi ewentualnych dzierżawców, a przez to na racjonalne i obiektywne podjęcie decyzji.

Zdaniem Wielkopolskiej Izby Rolniczej w sytuacji narzucenia zasad organizacji przetargów ofertowych trudno jest mówić o uzgodnieniach pomiędzy organizacjami rolniczymi a ANR. Kwestia pozostawienia do ustalenia tylko jednego z kryteriów, w którym liczba przyznanych ofercie punktów wynosi maksymalnie 10 pkt w całym postepowaniu ofertowym, naszym zdaniem jest zaprzepaszczeniem dotychczasowej pracy na rzecz polskiego rolnictwa wszystkich organizacji rolniczych biorących udział w normalizacji rozdysponowania gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Wielkopolska Izba Rolnicza nie bierze odpowiedzialności za skutki, z jakimi wiąże się przyjęcie wskazanych kryteriów i wag, ponieważ organizacje rolnicze nie mają właściwie wpływu na ich kształt. Oczekiwaliśmy większego zaufania do naszych przedstawicieli biorących udział w pracach zespołów roboczych powołanych przy ANR. Nasze doświadczenia wynikające z dotychczasowej współpracy przy pracach komisji przetargowych powodują, że społeczni członkowie tych organów w ostatnim okresie wyrażają coraz mniejszą wolę prac w komisjach.

Powrót